SGTT.VN - Nhật Bản vừa xác nhận cuối tuần trước cơ quan ngoại giao của Nhật Bản và Trung Quốc đã bí mật hội đàm ở Thượng Hải về kế hoạch đối thoại về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Hai tàu hải giám Nhật Bản ép tàu cá Trung Quốc xâm phạm lãnh hải Nhật Bản. Ảnh: AP
|
Tại hội đàm cách đây hơn 10 ngày ở Tokyo, Vụ trưởng Vụ châu Á (Bộ Ngoại giao Trung Quốc) La Triệu Huy và người đồng cấp Nhật Shinsuke Sugiyama cũng đã nhất trí hai bên sẽ tổ chức tiếp xúc cấp thứ trưởng Ngoại giao.
Trên tạp chí The Diplomat (Nhật) ngày 19.10, Taylor Fravel ở Viện Công nghệ Massachusetts (Mỹ) nhận định có ba vấn đề hai nước có thể đàm phán để giảm bớt căng thẳng.
Trước hết và thực tế hơn cả là hai nước có thể nhất trí khởi động đàm phán về cách thức chia sẻ tài nguyên biển, bắt đầu là tài nguyên hải sản.
Hai nước ngầm hiểu thỏa thuận đạt được trong đàm phán sẽ không ảnh hưởng đến tuyên bố chủ quyền của mỗi bên. Thỏa thuận sẽ gầy dựng niềm tin, loại bỏ khả năng bùng phát xung đột dẫn đến khủng hoảng thực sự.
Trước đây Tokyo và Bắc Kinh đã từng đạt được thỏa thuận như vậy. Năm 1997, hai nước đã ký hiệp định hợp tác quản lý nghề cá song phương ở biển Hoa Đông, trừ vùng biển quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Như vậy hai nước có thể tiếp tục đàm phán để bổ sung và mở rộng hiệp định sẵn có này.
Năm 2008, hai nước cũng đã đạt được thỏa thuận nguyên tắc về thăm dò khí đốt trên biển Hoa Đông. Thỏa thuận nguyên tắc đã ghi rõ hai bên có thể tiến hành các hoạt động hợp tác chung mà không làm tổn hại đến quan điểm pháp lý tương ứng của mỗi bên.
Nói cách khác, hợp tác kinh tế sẽ không làm suy yếu chủ quyền của mỗi bên hoặc các tuyên bố về ranh giới biển của mỗi bên.
Thứ hai, hai nước có thể nhất trí đẩy nhanh các cuộc đàm phán thiết lập cơ chế tham vấn hàng hải. Cuộc đàm phán thứ nhất về vấn đề này đã được tổ chức hồi tháng 5 với sự tham dự của các cơ quan ban ngành liên quan của mỗi bên như bộ Ngoại giao, bộ Quốc phòng, các cơ quan thực thi pháp luật hàng hải.
Hai nước đã từng tổ chức hai cuộc đối thoại hàng hải của quân đội hai bên vào năm 2008 và 2010. Như vậy đàm phán thiết lập cơ chế tham vấn hàng hải có thể bổ sung cho nỗ lực nâng cao đối thoại hàng hải. Kết quả đạt được có thể là lập ra đường dây nóng cũng như quy trình quản lý rủi ro giữa hải quân và các ban ngành liên quan như Cục hải giám Trung Quốc và cơ quan tuần duyên Nhật.
Cuối cùng, hai nước có thể đồng ý khả năng nộp đơn kiện lên Tòa án Công lý quốc tế của LHQ để phân xử chủ quyền về quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Giải pháp thứ ba này ít có khả năng xảy ra nhưng đáng để cân nhắc. Phải mất nhiều năm Tòa án Công lý quốc tế mới có thể ra phán quyết. Do đó, thời gian chờ đợi sẽ làm hạ nhiệt căng thẳng. Phán quyết từ bên thứ ba khách quan cũng sẽ giữ thể diện chính trị cho hai nước.
Hoặc đơn giản hơn, hai nước tuyên bố sẽ nộp đơn kiện lên tòa án LHQ vào một ngày chưa xác định trong tương lai.
phapluattp.vn
