TTO - Trong những ngày cả miền Bắc đang chịu những đợt rét đậm, rét hại liên tiếp này, khu vực Bắc Dào San (huyện Phong Thổ, Lai Châu) chịu đựng cái rét buốt, ẩm hơn nơi khác.
Khu vực này gồm 8 xã cánh cung vành đai biên giới, với sự góp mặt của 5 dân tộc anh em: Mông, Dao, Hà Nhì, Thái, Kinh.
Với độ cao trung bình trên 2.000m, suýt soát 100km đường biên giới, địa thế khó khăn thuộc loại nhất nước, Bắc Dào San có địa hình phong phú, đẹp, cung thời tiết có nhiệt độ trải rộng. Ở trên đỉnh núi có thể nuôi cá tầm, cá hồi ôn đới, dưới thung sâu có thể trồng được lúa nước hai vụ.
Nơi đây chưa có được “thương hiệu” điểm đến của Tây Bắc như Sa Pa, Mù Cang Chải mặc dù điều kiện tự nhiên nơi đây không khác gì những địa danh vừa kể.
Vì thế, Bắc Dào San đối diện với cái nghèo, cái đói rét quanh năm, mà hứng chịu đầu tiên là những đứa trẻ vùng biên viễn…
Anh Hạ Anh Sáng, hiệu phó Trường phổ thông dân tộc bán trú Vàng Ma Chải (một xã trong khu vực 8 xã biên giới Bắc Dào San), dẫn chúng tôi đi thăm phòng ở của các em học sinh sáng 10-1. Trường mới được thành lập một năm rưỡi, với sĩ số 400 học sinh, chia làm 8 điểm bản. Khu trung tâm là 250 em với 170 em ăn ở tại chỗ. Ngoài trời rét và đột nhiên trở mưa mù, nhiệt độ tụt từ 10 độ xuống 9, rồi 7 độ C. Trong phòng ở còn thiếu chiếu cho các em nằm.
Khu nhà ở của các cán bộ, giáo viên (tổng số 54) dựng tạm bằng gỗ lợp tấm pro ximăng, quây bạt để chắn gió rét
Giáo viên Hoàng Hữu Thư, lớp 4A4, cho biết các em vẫn mê học dù trời rét buốt. Sĩ số cả lớp là 25 em, nhưng số còn lại rét quá nên bỏ học ở nhà, chỉ có 7 em có đủ áo ấm đến lớp.
Lớp của thầy Thái Thanh Tuấn chỉ có 6/25 HS đi học. Thấy các em rét quá không ngồi yên học được, thầy Tuấn rủ cả lớp… ra ngoài sân tập nhảy dây cho đỡ rét!
Các em còn thiếu giày, tất, mũ len để làm ấm trong thời tiết cả ngày chìm trong mưa mù
Ngay bên cạnh trường, có ba mẹ con bà cháu người Dao đỏ đang đốt lửa vừa nấu cơm vừa sưởi. Từ đầu mùa rét đến giờ, cả khu vực 8 xã mới chỉ chết 15 con trâu do rét, chủ yếu trâu già và nghé mới đẻ. Số trâu cày còn lại được rút kinh nghiệm bảo vệ bằng chuồng, sưởi lửa, và không thả ra ngoài. Vì những năm trước, người dân cứ thả trâu tự do trong những ngày rét thế này, bị chết rét vô số.
Đây là nụ cười ngày nắng hửng hiếm hoi cũng ở nơi đây của một cô bé người Dao học lớp 7 trên đường đến trường, tôi chụp cách đây hơn một năm (đầu tháng 12-2011). Mong cho mùa rét đi qua nắng mới lên để nụ cười lại trở về trên môi các em.
VŨ LÂM
