Khi có cơ hội, ấu trùng giun móc chó, mèo ở trong đất có thể xuyên qua da
người, di chuyển dưới da, tạo thành những đường đi ngoằn ngoèo có thể
nhìn thấy được bằng mắt thường. Chúng có thể di chuyển vài cm mỗi ngày và gây cảm giác ngứa ngáy
khó chịu.
Dịch lỏng trong áo ngực Trung Quốc có chất độc
Bấp bênh đời công nhân
Cụ bà cô độc hơn nửa thế kỷ ngồi đợi con
Mục kích động 'nhốt tiên' ở Cao Bằng
Lý do 'chuyện ấy' bị đình trệ
Ba nữ du khách từ TP.HCM đi nghỉ mát tại một resort ở Bình Thuận và được tư vấn
đắp bùn rồi ủ người dưới cát để giải trừ… độc tố trong gan vì trong cát có muối
khoáng, có chất nóng nên mới hút được độc. Sau chuyến du lịch trở về, ba nữ du
khách bỗng phát ngứa một vài nơi. Đi khám, bác sĩ cho biết cả ba người bị nhiễm
ấu trùng giun móc chó, mèo, vốn là bệnh nhiễm chỉ thường gặp ở trẻ 3-8 tuổi vì
chúng thường chơi dưới đất, cát!
Tưởng giải độc ai ngờ mang bệnh
Chị NHM kể: “Sau khi du lịch trở về khoảng một tuần, tôi cảm thấy ngứa ở ống
quyển chân như bị kiến cắn. Lấy tay gãi chỗ ngứa thì thấy nổi màu hồng hồng rồi
có một vệt nhỏ như sợi chỉ di chuyển 1-2 cm/ngày dưới da nên tôi rất sợ. Tôi
điện thoại hỏi spa thì họ nói bùn nhập từ Trung Quốc nên tôi càng sợ hơn”.
Điện thoại cho hai người bạn đi cùng chị M. mới biết một người bị đến hai chỗ:
Đùi và ống quyển với các triệu chứng y như chị. Chị này đi khám được bác sĩ da
liễu cho là bị côn trùng cắn hay giời leo và cho chị 10 ngày thuốc thoa và uống
nhưng không khỏi. Người thứ ba cũng bị tương tự nhưng ở ngực.
“Chúng tôi đã đi khám tại BV ĐH Y Dược. Sau khi thăm khám và làm xét nghiệm, bác
sĩ bảo chúng tôi bị mắc ấu trùng di chuyển và cho uống thuốc Ivermectin. Sau khi
uống ba ngày thì chúng tôi thấy đỡ hẳn” - chị M. nói. Theo lời chị M., bác sĩ da
liễu cho biết đây là ca bệnh hiếm gặp, đặc biệt là mắc trên ba người cùng lúc.
|
|
Hình ảnh ấu trùng giun móc chó, mèo chui vào di chuyển dưới da người. Ảnh: PLTP
|
Sống một thời gian trên người rồi chết
Chúng tôi đã liên hệ với BS Hoàng Văn Minh, Trưởng phòng khám Da liễu BV ĐH Y
Dược TP.HCM - người điều trị cho ba nữ bệnh nhân trên, để xin trao đổi về chuyên
môn nhằm cung cấp thông tin cho người dân biết khi tắm bùn, ủ cát nhưng BS Minh
từ chối.
ThS-BS Đinh Nguyễn Huy Mẫn, phòng khám Ký sinh trùng BV Bệnh nhiệt đới TP.HCM,
nhận định: Qua lời kể của bệnh nhân và hình ảnh ghi được cho thấy đây là
trường hợp bệnh ấu trùng di chuyển ngoài da do ấu trùng giun móc chó,
mèo. Tên khoa học của loài giun này là Anylostoma caninum hay Ancylostoma
braziliense. Theo đó, giun trưởng thành ký sinh trong đường tiêu hóa của
chó, mèo, đẻ trứng và trứng sẽ theo phân ra ngoài. Trứng nở ra ấu
trùng. Ấu trùng giun móc chó, mèo có thể sống trong môi trường đất
ẩm, quanh nhà hoặc bùn sình. Bình thường ấu trùng có thể xuyên qua da
chó, mèo để vào máu, về tim, về phổi và cuối cùng trưởng thành ở
ruột non của chó, mèo để hoàn tất chu trình phát triển.
Khi có cơ hội, ấu trùng trong đất có thể xuyên qua da người, di chuyển
dưới da, tạo thành những đường đi ngoằn ngoèo có thể nhìn thấy được
bằng mắt thường. Chúng có thể di chuyển vài cm mỗi ngày và gây cảm
giác ngứa ngáy khó chịu. Do ấu trùng không thích nghi được trên cơ thể
người nên chỉ sống được một thời gian rồi chết, hay bị đóng kén, gọi
là ngõ cụt ký sinh.
“Bệnh thường xảy ra sau khi bệnh nhân tiếp xúc với đất cát bằng tay
không hoặc chân trần. Thí dụ sau khi bệnh nhân dùng tay không để bón phân
hay trồng trọt, sau khi đá bóng ngoài sân cỏ hoặc đi chân không những
nơi thường có chó, mèo đi phân rồi lẫn trong đất cát... Cơ chế gây bệnh
là do ấu trùng xuyên qua da, do vậy bệnh có thể phòng ngừa được bằng
cách tránh tiếp xúc với đất cát bằng da trần, như phải mang giày
dép, mang bao tay khi có những hoạt động có tiếp xúc với đất cát ẩm
ướt, đặc biệt những nơi thường có chó, mèo qua lại và phóng uế” - BS
Mẫn khuyến cáo.
Cũng theo BS Mẫn, trường hợp sau khi đắp bùn, ủ cát như nói trên mà bị
bệnh, có khả năng trong bùn, cát có chứa ấu trùng giun móc chó, mèo.
|
Không điều trị vẫn khỏi
Đây là trường hợp nhiễm ấu trùng lạc chỗ, lạc chủ điển hình gây ra, thường gặp ở
trẻ em 3-8 tuổi do hay chơi nghịch đất cát có lẫn ấu trùng giun móc chó, mèo.
Bệnh không gây ảnh hưởng đến sức khỏe nhiều, chỉ gây ngứa do các chất tiết của
ấu trùng. Nếu được điều trị đặc hiệu, bệnh khỏi nhanh và không để lại vết sẹo.
Thuốc đặc trị là albendazole 800 mg/ngày. Không cần thiết phải dùng Ivermectin.
Nếu không điều trị, bệnh có thể tự khỏi sau ba tuần, để lại một vết da sậm màu.
Đôi khi do ngứa, bệnh nhân gãi nhiều sẽ bị bội nhiễm, loét…
TS-BS TRẦN PHỦ MẠNH SIÊU, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM
Tại BV Bệnh nhiệt đới TP.HCM, trung bình mỗi tháng có vài ca đến khám
với triệu chứng ngoài da điển hình như trên. Thường kết quả xét nghiệm cho
thấy tỉ lệ bạch cầu ái toan trong máu tăng khá cao, trên 20%. Để chẩn
đoán đúng bệnh này, cần làm xét nghiệm huyết thanh miễn dịch (tìm kháng
thể kháng ancylostoma caninum trong máu). Bệnh đáp ứng tốt khi điều trị
bằng ivermectin liều duy nhất.
|
(Theo PLTP)