Bí ẩn mộ cổ Hàng Gòn

Di tích Mộ cổ Cự Thạch Hàng Gòn (xã Hàng Gòn, TX.Long Khánh, Đồng Nai) được phát hiện và khai quật từ những năm 1927. Xoay quanh về ngôi mộ cổ này vẫn đang thu hút sự quan tâm của giới khảo cổ học.

Mộ cổ Cự Thạch Hàng Gòn do Jean Bouehot (Kỹ sư người Pháp) phát hiện vào năm 1927 khi đang chủ trì công trình mở đường số 2 từ tỉnh Long Khánh (cũ) đi Bà Rịa-Vũng Tàu (nay là quốc lộ 56). Ngay sau đó, nhiều nhà nghiên cứu của trường Viễn Thông Bác Cổ đã khai quật, thu được nhiều hiện vật đưa về lưu trữ tại Bảo tàng Mossee Blanchard de la Brosse (nay là Bảo tàng lịch sử Việt Nam – TP.HCM).

Mộ của nhân vật quyền uy?

Nhìn từ bên ngoài, mộ cổ có chiều dài 4,2m, ngang 2,7m, cao 1,6m, hình hộp chữ nhật được ghép bởi 6 tấm đá hoa cương nguyên khối (giống như quan tài bằng đá). Các nhà khoa học đánh giá đây là một di tích độc đáo về nghệ thuật và kỹ thuật của các tộc người cổ Nam Á nói chung và người Việt cổ nói riêng.

 Mộ cổ Cự Thạch Hàng Gòn
Mộ cổ Cự Thạch Hàng Gòn - Ảnh: Đức Khánh

Vào năm 2006, các chuyên gia của Viện Khoa học xã hội vùng Đông Nam bộ và Ban quản lý di tích - danh thắng Đồng Nai phối hợp mở đợt điều tra nghiên cứu. Qua đó, các nhà khoa học phát hiện nhiều dấu vết của những vệt đất cháy kéo dài thành hình vòng cung, phía trên có rất nhiều than tro và xỉ kim loại, các mảnh đồ gốm trên thân có hoa văn làm từ chất liệu đất sét pha cát và vỏ nhuyễn thể nghiền nhỏ; phát hiện 2 chiếc tù và bằng đồng; 2 chiếc bàn mài bằng đá có lỗ đeo… Tiếp đến năm 2007, đoàn khảo sát khai quật, tiếp tục tìm thấy nhiều hiện vật bằng gốm, bằng đá, các dụng cụ bàn mài, các cột đá và những vết đất cháy, than tro. Đặc biệt, trong xưởng chế tác đá (đã tìm thấy trước đó-PV) đoàn khảo sát phát hiện những tấm đá, cột đá, nhiều phế vật mảnh tước đá và nhiều công cụ lao động. Qua đó, các nhà khoa học cho rằng, người xưa đã vận chuyển những khối đá lớn về Hàng Gòn để gia công tạo ra những tấm đan, cột đá sử dụng cho kiến trúc mộ. Các nhà nghiên cứu đưa ra dự đoán cho rằng, chủ nhân của Mộ Cự thạch là một nhân vật quyền uy, là thủ lĩnh của một bộ lạc hay liên minh các bộ lạc hùng mạnh về kinh tế và quân sự; niên đại của di tích được xác định trong khoảng thời gian 150 trước Công nguyên đến 240 năm sau Công nguyên.

Vẫn còn nhiều bí ẩn

Theo các nhà địa chất, 6 tấm đá hoa cương được sử dụng làm mộ chỉ có ở Đà Lạt hoặc Phan Rang (ngày nay). Để di chuyển những khối đá lớn hàng chục tấn đi quãng đường xa trên 100km trong điều kiện không có đường thủy lẫn đường bộ là một kỳ tích của những người xây mộ. Sau khi mộ cổ được phát hiện, ông H.Parmentier (Chủ sự Sở Khảo cổ) đã 3 lần khảo sát hiện trường và nhận định rằng đã có một hệ thống ròng rọc để nâng và hạ nắp mộ... Tấm nắp đậy dày khoảng 30 cm, hơi cong, phủ ra khỏi mép các tấm vách (dày và to hơn các tấm đá khác), người ta ước lượng chỉ riêng tấm nắp đậy đã nặng hơn 10 tấn!. "Chiếc hộp bằng 6 tấm đá" này được ghép chặt với nhau bằng hệ thống rãnh đục dưới nắp mộ và tấm đáy. Chỉ bằng những mộng ghép đơn giản như thế nhưng ngôi mộ đã bền vững qua hàng thiên niên kỷ. Hai bên mộ còn có 2 hàng trụ bằng đá hoa cương và sa thạch (2 trụ đá hoa cương có tiết diện hình chữ nhật cao 7,5m và 10 cột sa thạch có tiết diện hình chóp cao từ 3m đến 10m), trên đầu các trụ đá đều được khoét lõm hình yên ngựa.

Một giả thuyết được các nhà khoa học đưa ra là: Người Việt cổ đã biết tập hợp nhau lại tạo thành sức mạnh phi thường mới có thể vận chuyển được những cấu kiện bằng đá lớn như vậy, ngay cả đền Angkor (Campuchia) cũng không thấy những tảng đá nặng như thế. Đây là một công trình giống như "thạch tự tháp" của miền văn hóa sông Đồng Nai. Tuy nhiên, điều thú vị là loại đá hoa cương của ngôi mộ này không hề có ở Đồng Nai.

Ngoài sổ sách ghi chép của ông Trần Tử Oai (người 20 năm bảo vệ mộ cổ Cự Thạch Hàng Gòn) và ghi nhận của ngành bảo tàng, khảo cổ học Việt Nam cho thấy: “Từ sau  1975 đến nay, có hàng trăm đoàn khảo cổ học từ các nước đến Hàng Gòn để tìm hiểu, nghiên cứu về quần thể di tích Mộ cổ Cự Thạch độc đáo này. Cũng như có hàng trăm triệu lượt du khách tham quan là học sinh, nhân dân, trong và ngoài nước đến tìm hiểu di tích còn ẩn chứa nhiều điều chưa biết này…”

Vào năm 1928, di tích đã được xếp hạng và ghi vào danh mục các di tích lịch sử ''mộ Đông Dương - mộ Dolmen Hàng Gòn''. Năm 1984, Bộ VH-TT (Nay là Bộ VH-TT-DL) xếp hạng Mộ Cự Thạch Hàng Gòn vào di tích Quốc gia.

Đức Khánh

Vườn tượng Hồ Gươm - Méo mó có hơn không?
Đăng quang hoa hậu - giấc mơ có thật của tôi
Truy tìm gốc tích ngôi mộ cổ bị đào xới
Công bố kết quả khai quật mộ cổ Cầu Xéo
Công bố kết quả khai quật ngôi mộ cổ tại Đồng Nai
Bí ẩn dưới mộ cổ một nữ quý tộc - Kỳ 3: Sự thật về thần giữ của
Bí ẩn dưới mộ cổ một nữ quý tộc - Kỳ 2: Hạt cây lạ dưới chân thi hài
Ngôi mộ cổ nằm trơ giữa trời
Ước mơ có một con đường
Những ngôi mộ cổ dòng họ Lê Văn Duyệt - Kỳ 3: Thăng trầm mộ song thân Đức Tả quân
Những ngôi mộ cổ dòng họ Lê Văn Duyệt - Kỳ 2: Ngôi mộ thất lạc gần 200 năm
Những ngôi mộ cổ dòng họ Lê Văn Duyệt - Kỳ 17: Bi kịch Lê Văn Duyệt
Giải nhất cho Giấc mơ có thật
Giấc mơ có thật
Ước mơ có được đôi bàn tay giả
Mộ cổ, giếng cổ, đồ cổ về bảo tàng Hà Nội

Đang tải...
  • Vụ nổ súng, khống chế con tin: Do mâu thuẫn tình cảm
    Vụ nổ súng, khống chế con tin: Do mâu thuẫn tình cảm

    (TNO) Lúc 8 giờ 15 sáng nay 16.4, Công TP.Cần Thơ tổ chức họp báo về vụ nổ súng khống chế con tin tại UBND huyện Ô Môn. Theo đại tá Nguyễn Minh Kha, Giám đốc Công an TP.Cần, nguyên nhân vụ việc là do mâu thuẫn tình cảm. …

  • Người đầu thú chết tại buồng giam công an huyện

    Chiều 15.4, Công an TP.Đà Nẵng cho biết đang làm rõ vụ Đỗ Văn Bình (18 tuổi, trú H.Đại Lộc, Quảng Nam) chết tại buồng giam Công an H.Hòa Vang, TP.Đà Nẵng. …

  • Tắm biển, 1 du khách Nga bị cá dữ tấn công trọng thương
    Tắm biển, 1 du khách Nga bị cá dữ tấn công trọng thương

    TTO - Đang tắm ở bãi Hòn Chồng (Nha Trang), nữ du khách Nga bất ngờ bị chấn thương ở cột sống cổ, liệt chân tay, bí tiểu phải nhập viện cấp cứu. Bác sĩ phát hiện vết thương có răng và xương cá. …

  • Vụ tai nạn trên cao tốc Trung Lương ám ảnh nhân chứng
    Vụ tai nạn trên cao tốc Trung Lương ám ảnh nhân chứng

    "Những người trên xe đều kẹt cứng, một số bất tỉnh, vài người thoi thóp kêu cứu. Tội nhất là bé trai sau ghế tài xế còn thở nhưng đã tử vong ngay sau đó", các nhân chứng kể lại. …

  • Nhân viên siêu thị xin lỗi nữ sinh
    Nhân viên siêu thị xin lỗi nữ sinh

    TT - Bà Nguyễn Thị Thu Ba, giám đốc siêu thị Vĩ Yên (huyện Chư Sê, Gia Lai), cho biết đã yêu cầu bốn nhân viên - những người trực tiếp bắt cháu S., dán tờ giấy lên ngực và tung ảnh lên mạng - đến gia đình cháu S. xin lỗi. …

  • Lời đồn và sự thật về xe Rolls Royce 7 số 7 ở VN
    Lời đồn và sự thật về xe Rolls Royce 7 số 7 ở VN

    Số phận của chiếc Rolls-Royce Phantom đặt hàng chính hãng đầu tiên tại Việt Nam với siêu biển 7 con số 7 của bà Dương Thị Bạch Diệp giờ ra sao? Theo thống kê của chuyên trang xe hơi Bimmer.vn, hiện nay đã có trên 100 chiếc Rolls Royce lăn bánh ở Việt Nam. Nhưng nói đến dòng xe siêu sang xuất xứ từ …