Chợ đen nở rộ đón đầu chiến tranh Syria

Với chiếc xe tải chất đầy dầu

thực vật, tài xế Mustafa Demir thường xuyên đi từ Thổ Nhĩ Kỳ tới biên giới Syria

để bán hàng cho phiến quân khi chiến tranh đã phong tỏa hầu hết các kênh giao dịch thông thường.

>> Thuật thuyết phục QH cho đánh Syria của Obama

>> Lý do Nga, TQ 'sát cánh' Syria

Syria, chiến tranhSyria, chiến tranh

Một người bán hàng trên đường ở thành phố Aleppo, Syria. Ảnh: Reuters

"Có rất nhiều nhu cầu từ phía

Syria. Họ cần mọi thứ. Lần trước tôi mang tới đây giấy ăn", ông cho biết. "Tôi

thường xuyên cung cấp hàng hóa cho quân nổi dậy Syria. Họ tự mang theo xe tải và

vận chuyển mọi thứ", Demir, 55 tuổi nói khi đứng bên chiếc

xe chờ đợi xếp hàng để đi qua vùng biên giới nhộn nhịp Oncupinar.

Mỗi ngày, hàng trăm xe tải chở

đầy hàng hóa từ dầu ăn tới xi măng, tã lót xếp hàng chật cứng và kéo dài tại

Oncupinar, vùng biên giới Thổ Nhĩ Kỳ giờ đây là trung tâm giao thương lớn với

Syria. Ở những vùng khác dọc biên giới hai nước, người ta có thể nhìn thấy những

chiếc hòm chất đầy hàng hóa như sữa bột trẻ em chuyên chở về Syria - nơi giá cả

đang tăng vọt.

Cảnh tượng này đã trở nên quen

thuộc dọc khu vực biên giới và làm thay đổi hình thức giao thương hai nước. Giờ

đây cuộc xung đột tại Syria đã bước sang năm thứ ba và ngày càng tạo nhiều cơ

hội cho những ai sẵn sàng chấp nhận rủi ro. "Tình hình hỗn loạn tại Syria với sự

kiểm soát kinh tế sụt giảm đã cung cấp cơ hội mới cho nhà buôn nước ngoài trước

đây không thiết lập được quan hệ với chế độ", Torbjorn Soltvedt thuộc hãng tư

vấn rủi ro Maplecroft nói.

Kinh tế thời chiến đồng nghĩa với

việc các thương nhân sành sỏi có thể thiết lập các giao dịch hàng hóa để phù hợp

với hoàn cảnh địa phương. Thị trường chợ đen dường như ít bị gián đoạn vì bất

kỳ cuộc không kích nước ngoài nào nhằm vào chính phủ của Tổng thống Bashar

al-Assad. Trong hỗn loạn của một cuộc chiến đã cướp đi sinh mạng hơn 100.000

người và buộc hàng triệu người rời bỏ nhà cửa, những kẻ buôn lậu, trung gian và

công ty nhỏ đang làm việc với các đại lý vận chuyển để tìm mọi cách kiếm lời, họ

hoạt động từ các nước láng giềng như Lebanon.

"Bất cứ ai làm thương mại tại

Syria đều có thể thu lời vì những rủi ro và chiến tranh. Người Syria hiểu rằng,

đó là cách duy nhất họ có thể có được hàng hóa", một nhà buôn Trung Đông tích

cực giao thương với Syria nói. Chiến tranh ngày một tồi tệ, các chi phí

gia tăng khiến những công ty quốc tế lớn trở nên thận trọng trong giao dịch với

Syria.

Cơ hội từ chiến tranh

"Những gì chúng tôi đang chứng

kiến là sự nổi lên của các công ty nhỏ - lực lượng dẫn dắt giao dịch hiện tại",

một nguồn vận chuyển châu Âu cho biết. "Các chủ tàu không muốn rủi ro mang hàng

hóa, tàu bè tới Syria. Nhà cung cấp đưa hàng hóa đến các cảng như Mersin của Thổ

Nhĩ Kỳ rồi công ty địa phương đến lấy hàng từ đó".

Thương mại vùng biên nhộn nhịp đã

tạo ra con đường thuận lợi hơn cho tài xế xe tải, thậm chí còn khiến họ dừng vận

chuyển hàng hóa tới các điểm đến xa hơn, khi họ có thể kiếm tiền tương đương

bằng cách lái theo lộ trình ngắn hơn từ Mersin tới vùng đệm ở Syria. Một đại lý

vận chuyển ở Mersin cho hay, giao dịch nhộn nhịp với Syria khiến giá cả hàng hóa

địa phương tăng cao. Ví dụ khoai tây giờ đây tăng gấp năm lần so với giá thông

thường.

"Tôi làm việc ở đây hàng chục năm

và có thể khẳng định chưa từng có giao dịch từ Mersin đến Syria. Kể từ lúc

chiến tranh, nó đã bùng nổ và dường như một lộ trình kinh doanh mới đang mở ra".

Lebanon cũng như vậy, các công ty nhỏ đang bận rộn cung cấp hàng hóa cho Syria.

"Nhiều công ty đông lạnh địa phương vẫn sẵn sàng đưa hàng hóa như thịt, đường

trong các công ten nơ từ Beirut đến Syria. Với khả năng bị oanh tạc, toàn bộ nhà

giao dịch lớn đã rời bỏ thị trường, không ai muốn hứng chịu rủi ro", một nhà

buôn nói.

Giao dịch nhiên liệu tiếp tục sôi

động từ Lebanon tới Syria bằng đường bộ mà không phải chịu quá nhiều sự giám sát

từ chính quyền. Trong khi phần lớn giao dịch thị trường chợ đen liên quan tới

những người mua ở những vùng nổi dậy, thì chính quyền Syria cũng đang cố mua sắm

hàng hóa. Do nhiều biện pháp phong tỏa tài chính, Damascus buộc phải hủy bỏ một

số gói thầu mua lúa mì, đường và gạo. Một chuyến hàng lúa mì bán cho Syria giờ

đây phải gánh thêm 10% giá so với giá thị trường, nghĩa là các thương nhân địa

phương có thể kiếm được nhiều triệu đô la.

"Giao dịch trực tiếp thường gắn

với rủi ro cao. Nó sẽ ngày càng gia tăng với những người có tiếp xúc trực tiếp

với phía Syria, với những ai sẵn sàng trả tiền để có hàng hóa", một nguồn giao

dịch châu Âu nói. Các nhà giao dịch đường cho rằng, xung đột ngày một tồi tệ ở

Syria khiến việc bán buôn gặp khó khăn và tạo điều kiện cho buôn lậu đường vào

Syria phát triển từ các nước lân cận như Lebanon, Ai Cập và Iraq.

Tình hình trở nên đáng báo động

với các cơ quan cứu trợ quốc tế. "Chúng tôi đặc biệt lo lắng về giá cả và sự khan hiếm lương thực. Giá tăng vọt, đôi khi hơn cả 300%", Muhannad Hadi, điều

phối viên viện trợ khẩn cấp của Chương trình Lương thực Thế giới tại Syria cho

biết.

Thái An (theo Reuters)

Đang tải...