Đế chế máy tính cá nhân sắp lụi tàn?

TTCT - Máy tính cá nhân - ông vua một thời - đang đối diện nguy cơ bị truất phế. Câu hỏi ở đây là: khi nào?

Những vòng đời của công nghệ, những năm gần đây ngắn ngủi tới mức ta chưa kịp tận dụng hết khả năng của một thiết bị thì đã có cái khác mới hơn, hiện đại hơn ra đời.

Microsoft giới thiệu bản demo của Surface - Ảnh: pcgameshardware.com

Không đâu xa, lấy ví dụ là Apple. Mỗi năm hãng này đều cho ra một thiết bị mới nâng cấp từ các phiên bản trước đó, khiến bao phen người hâm mộ Apple phải “cắn lưỡi” vì chưa dùng máy được bao lâu đã phải chứng kiến người khác ngất ngây với những tính năng vượt trội của máy mới.

Trên thị trường công nghệ nói chung, các mẫu máy mới được cải tiến xuất hiện với tốc độ còn nhanh hơn thế. Trong đó, máy tính bảng được coi là một trong những thiết bị nở rộ khủng khiếp nhất trong năm ngoái và vẫn tiếp tục trong năm nay. Người ta bắt đầu nghĩ đến chuyện triều đại máy tính cá nhân sắp đến hồi sụp đổ. Sự ra đời của iPad qua ba thế hệ đang làm rõ hơn những lo lắng đó.

Sự đào thải tất yếu

Máy tính bảng giờ đây có mặt khắp mọi nơi - Ảnh: samsung.com

PC ơi, đã xa rồi còn đâu!

Có nhiều suy đoán về tương lai của công nghệ. Khả năng thứ nhất cho rằng máy tính bảng sẽ soán ngôi máy tính cá nhân, kể cả máy tính xách tay. Khả năng này có thể thấy rõ ở chỗ những chiếc máy tính bảng giờ đây có cấu hình ngày càng cao và làm được nhiều việc hơn. Đơn cử là iPad. Thế hệ iPad thứ ba có khả năng quay phim HD, màn hình võng mạc (retina display) cho hình ảnh sắc nét và độ phân giải cao hơn cả tivi HD.

Đã có hàng trăm ngàn ứng dụng trên kho hàng trực tuyến dành cho iOS. Ngành kinh doanh ứng dụng di động đang làm ăn phát đạt, chứng tỏ người dùng ngày càng tin tưởng và phụ thuộc vào máy tính bảng hơn. Cấu hình của máy tính bảng sẽ không dừng lại ở những gì đang có hiện tại. Có lẽ cũng cần nhắc lại rằng iPad thế hệ mới có thể biên tập ảnh, thậm chí là nhạc và video.

Khả năng thứ hai là máy tính bảng và máy tính xách tay sẽ hòa làm một và không còn ranh giới. Điều này có thể thấy qua việc iPad và Macbook ngày càng có những điểm giống nhau trong hệ điều hành và các ứng dụng. Có thể kể ra như cách sắp xếp ứng dụng dàn trải trên màn hình, hệ thống thông báo (notification), ứng dụng tin nhắn tức thời iMessage... Đến lúc nào đó sẽ chỉ còn một thiết bị hợp nhất, không phải là máy tính bảng cũng chẳng phải là máy tính xách tay. Có thể sẽ có một tên gọi khác cho thiết bị mới này chăng?

Khả năng thứ ba là máy tính xách tay và máy tính bảng sẽ tồn tại song song hoặc sẽ có các thiết bị lai, vừa là máy tính bảng vừa có bàn phím rời đi kèm, như trường hợp của Surface (Microsoft) sắp ra mắt.

Dù khả năng nào xảy ra đi nữa thì sẽ chẳng mấy ai nhắc đến một chiếc máy tính để bàn to kềnh càng và tính di động kém trong thời buổi mà người ta ưa sự tiện dụng. Không chỉ máy tính bảng mà ngay những chiếc máy tính bảng giá rẻ cũng sẽ góp phần vào sự chết dần chết mòn của những chiếc máy tính để bàn. Cũng như cách mà máy ảnh số đã loại máy ảnh dùng phim, hay những chiếc điện thoại, máy nghe nhạc đã loại bỏ máy chạy băng cassette và đĩa CD. Công nghệ phát triển quá nhanh, đến cả một thứ ảo như điện toán đám mây còn đánh bật được ổ đĩa CD, đĩa mềm và sắp tới có thể là ổ USB thì một thứ giờ đây được coi là cổ lỗ sĩ như máy tính để bàn sẽ ít có đất sống. Sự đào thải là điều tất yếu.

VIỆT PHƯƠNG

__________

Trong nhiều thập kỷ trước, nói đến máy tính là nói đến một liên minh không chính thức giữa Microsoft và Intel. Hầu hết máy tính (đặc biệt là tại VN) đều được thiết kế và lắp ráp dựa trên nền tảng phần cứng của Intel và hệ điều hành Windows của Microsoft. Giới chuyên môn vẫn gọi tắt thiết kế máy tính này bằng thuật ngữ “Wintel”. Với người dùng VN, máy tính đồng nghĩa với Wintel: bộ vi xử lý trung tâm của Intel và hệ điều hành của Microsoft!

Không hề thấy bóng dáng một máy tính thương hiệu Việt nào trong nhiều siêu thị hàng điện tử - Ảnh: T.T.D.

Công nghệ 13 con ốc của Việt Nam

Thực tế chiến lược phát triển của Intel theo hướng cung cấp giải pháp mở, cho phép doanh nghiệp khác tham gia quá trình chế tạo phần cứng máy tính. Intel chỉ nắm chặt trong tay trái tim máy tính - bộ vi xử lý trung tâm, còn thiết bị ngoại vi không cần công nghệ cao (và tất nhiên khó có lợi nhuận cao) như bàn phím, con chuột, ổ đĩa cứng, bo mạch, màn hình... họ đều hỗ trợ công ty khác tham gia để giảm chi phí sản phẩm. Chiến lược này đã góp phần tạo ra ngành công nghiệp máy tính hết sức hoành tráng ở Đài Loan và sau này là Trung Quốc. Hàng ngàn doanh nghiệp tại hai nơi này đã đi từ con số 0 lên đến tầm cỡ quốc tế, có giá trị hàng tỉ USD trên thị trường chứng khoán.

Intel hỗ trợ mạnh mẽ các nhà sản xuất máy tính địa phương, tất nhiên với điều kiện phải sử dụng bộ vi xử lý của họ. Một thời gian dài tại VN, Intel đã chiếm giữ thị phần tuyệt đối, không nhà sản xuất nào dám mon men sử dụng bộ vi xử lý từ AMD (đối thủ lớn nhất của Intel). Những trợ giúp tài chính khổng lồ liên quan đến chi phí marketing, quảng cáo… cho các công ty lắp ráp máy tính địa phương đã đẩy lùi mọi cố gắng từ đối thủ của Intel. Đó là một chiến lược kinh doanh hết sức khôn ngoan, vì thực tế trong một thời gian dài, VN đã bảo hộ thị trường máy tính địa phương bằng các rào cản thương mại (đánh thuế máy tính nguyên chiếc cao hơn nhiều so với linh kiện) và phi thương mại (khuyến khích dùng ngân sách nhà nước cho máy tính nội địa). Thông qua các công ty lắp ráp máy tính VN, Intel đã đưa sản phẩm của mình chiếm nốt phân khúc thị trường cuối cùng.

Một dây chuyền lắp ráp máy tính thương hiệu Việt tại TP.HCM - Ảnh: T.T.D.

Khởi động cuộc đua mới

Rất nhanh, các loại máy tính bảng “thương hiệu Việt” như lời tự quảng cáo của các công ty VN xuất hiện trên thị trường. Hàng loạt mẫu máy tính bảng giá rẻ được mời chào bên cạnh những mẫu cao cấp của các thương hiệu lớn như iPad của Apple hay Galaxy Tab của Samsung, khiến bất cứ người tiêu dùng nào cũng có thể dễ dàng sở hữu một chiếc máy tính bảng phù hợp với nhu cầu và điều kiện kinh tế của mình.

Theo quan sát của TTCT, đa số các mẫu máy tính bảng giá rẻ hiện nay trên thị trường đều có xuất xứ từ Trung Quốc (như trong phần thông tin về sản phẩm đăng tải trên các trang web). Các mẫu này có giá dao động từ 1,8-5 triệu đồng và sử dụng hệ điều hành Android.

Công ty Pi Vietnam hiện có ba mẫu máy tính bảng với giá từ 2 triệu đến trên 3 triệu đồng. Thương hiệu máy tính bảng VietPad cũng có nhiều mẫu với khung giá tương tự. Thương hiệu Yan Tablet (mà nhà sản xuất gọi là máy tính bảng thương hiệu Việt!?) cũng có ba mẫu với giá cao nhất là gần 5,5 triệu đồng, thấp nhất chưa đầy 1 triệu đồng.

Vài tháng trước, Tập đoàn Viettel hé lộ việc họ sẽ bắt tay vào sản xuất thử nghiệm những dòng máy tính bảng của riêng mình từ quý 2 năm nay, dù “chưa sản xuất đại trà trong thời gian trước mắt” và “trước mắt 80% phục vụ nội bộ, cung cấp thiết bị cho các chiến lược kinh doanh của Viettel, sau năm năm sẽ chuyển đổi sang 20% phục vụ cho Viettel, 80% cung cấp cho thị trường ngoài”.

Lãnh đạo tập đoàn này không giấu giếm quan điểm chú mục vào “quy mô nhỏ, thị trường ngách” bởi nhìn nhận không có đủ nguồn lực về con người, tài chính và trình độ công nghệ để có thể sản xuất đại trà, gia công như Trung Quốc; vừa nghiên cứu, chế tạo các sản phẩm đại trà như Nokia; các sản phẩm công nghệ cao như Apple nên “cần nghiên cứu sản xuất các sản phẩm cá thể hóa với lô nhỏ cung cấp cho các thị trường ngách”(*).

Nhìn lại quá khứ

“Chúng ta đã sai từ 20 năm trước - TS Trần Quang Hùng, phó tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam (VEIA), nói với TTCT - Khi mới mở cửa, Nhà nước và doanh nghiệp nghĩ rằng sự có mặt của doanh nghiệp nước ngoài sẽ giúp ta xây dựng ngành phần cứng. Sau khi vào Tổ chức Thương mại thế giới chúng ta mới vỡ mộng bởi ngộ nhận này vì các nhà tư bản chỉ đến đây vì lợi nhuận. Trước đây chúng ta bảo vệ hàng nội địa bằng chính sách nhập khẩu với thuế nhập khẩu linh kiện, doanh nghiệp nước ngoài lập tức xé lẻ linh kiện hoặc liên doanh VN để lách thuế.

Các doanh nghiệp nước ngoài ở ta hiện nay dù mang tiếng là nhà máy sản xuất nhưng kỳ thực chỉ làm một việc là lắp ráp, điều mà doanh nghiệp trong nước cũng có thể tự làm được. Tương lai, VN sẽ là một công xưởng với số lượng doanh nghiệp nước ngoài tăng, xuất khẩu tăng nhưng doanh nghiệp Việt thì hoặc mòn mỏi hoặc chết sạch và giá trị gia tăng của ngành vẫn ở mức rất thấp, chỉ 5-10%. Chúng ta tự hào VN có nhiều nhân công giỏi, trẻ, nhưng để làm gì khi nhân công ấy chỉ làm một việc là lắp ráp khâu cuối, một khâu có giá trị gia tăng thấp nhất trong chuỗi sản xuất công nghệ cao?”.

Say sưa với một ngành công nghiệp lắp ráp, các doanh nghiệp VN đã nhận lãnh những bài học cay đắng với việc bị các nhà cung cấp linh kiện lèo lái. Mô tả sau của giám đốc một doanh nghiệp sản xuất máy tính trong nước cho thấy một phần bức tranh chua xót: “Trong cuộc chơi của ngành máy tính VN, người hưởng lợi là các công ty phân phối linh kiện và hãng sản xuất linh kiện. Nếu các nhà phân phối đạt doanh số với hãng thì sẽ được thưởng rất cao nên họ ra sức xúi doanh nghiệp sản xuất làm thương hiệu để bán được nhiều. Doanh nghiệp ra sức làm, thất bại và hoàn toàn tự chịu lỗ, còn phía nhà phân phối thì vẫn được lời”.

Chẳng hạn trong những năm 2000, Intel đưa ra chương trình IIP track 2 giảm giá 4% cho doanh nghiệp, nhưng thực tế doanh nghiệp vẫn phải mua đúng 100% giá bán. Đến cuối quý, Intel mới xem xét doanh số để tính ra 4% này nhưng không trả bằng tiền mặt mà buộc doanh nghiệp phải làm quảng cáo và trên mỗi quảng cáo phải có logo Intel, doanh nghiệp phải nộp chứng từ quảng cáo cho Intel xét duyệt và thanh toán lại chi phí. Với chính sách giảm giá này, doanh nghiệp chỉ còn một cách là đăng quảng cáo khắp các báo cho hết 4% chiết khấu của Intel và như vậy, giở tờ báo nào ra cũng thấy logo Intel.

Câu chuyện sản xuất máy tính bảng của VN liệu có tránh được những vết xe đổ này?

VIỆT PHƯƠNG - HỒNG NHUNG

__________

(*):

Đang tải...
  • Tàn nhẫn hôi của nạn nhân tai nạn ở cao tốc Trung Lương
    Tàn nhẫn hôi của nạn nhân tai nạn ở cao tốc Trung Lương

    (VTC News) – Nhiều nạn nhân thương vong trong vụ TNGT thảm khốc ở cao tốc TP.HCM – Trung Lương bị lấy cắp vàng, tiền tổng giá trị hàng chục triệu đồng. …

  • Bài văn điểm 9 khuyên Thúy Kiều đi làm thêm cứu cha
    Bài văn điểm 9 khuyên Thúy Kiều đi làm thêm cứu cha

    Với câu hỏi nếu được trở thành Thúy Kiều, em có chọn cách bán mình cho Mã Giám Sinh hay không, một nữ sinh lớp 10 đã cho rằng Kiều nên đi làm thêm để kiếm tiền cứu cha. …

  • Sao Việt gây sốt với thời trang 'không quần'
    Sao Việt gây sốt với thời trang 'không quần'

    (2Sao) - Phong cách thời trang áo dài che lấp quần ngắn bên trong đang ngày càng được các mỹ nhân Việt chọn lựa để khoe đôi chân dài mượt mà và nét gợi cảm khó cưỡng. …

  • Nhiều ca sởi diễn biến lạ
    Nhiều ca sởi diễn biến lạ

    Có trẻ mắc sởi sáng nhập viện vẫn chơi đùa nhưng chiều đã thở gấp, tối phải vào thở máy. Thậm chí có bé rút được máy thở sau 10 ngày nhưng không ngờ sau đó tử vong. …

  • Người dân hoang mang vì bị sâu 'tấn công'
    Người dân hoang mang vì bị sâu 'tấn công'

    (TNO) Sáng 23.4, nhiều hộ dân trên đường thuộc khu quy hoạch dân cư lô 90, thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng (Lâm Đồng), tiếp tục đối mặt với nạn sâu xanh xếp lớp tràn vào nhà cửa. …

  • Vụ mặt ruộng đột nhiên nhô cao 1,8 m: Thủ phạm là lò gạch
    Vụ mặt ruộng đột nhiên nhô cao 1,8 m: Thủ phạm là lò gạch

    Ngày 21.4, theo ghi nhận của PV Thanh Niên, sau hơn một ngày xảy ra hiện tượng mặt ruộng tại khu lò gạch Út Tịch (ấp Phú Giao, xã Thạnh Quới, H.Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) được cho là đột ngột tự nhô cao đến 1,8 m, vẫn có hàng ngàn người hiếu kỳ ở các tỉnh trong khu vực tiếp tục đến đây. …